close
تبلیغات در اینترنت
راهبرد«جام زهر»، اشتباه محاسباتی كه این بار كام آمریكا را تلخ خواهد كرد
آخرین مطالب

راهبرد«جام زهر»، اشتباه محاسباتی كه این بار كام آمریكا را تلخ خواهد كرد

خبرگزاری فارس: به نظر می رسد در شرایط فعلی و با وجو فشارهای موجود امكان اشتباه محاسباتی از سوی آمریكایی ها درباره آزمودن اراده و توان ایران كاملا وجود دارد، 
اما سئوال اصلی این جا است كه در صورت وقوع چنین اشتباهی كدام یك دست بالا را در منازعه دو طرفه خواهد داشت و جام زهر را به كام دیگری خواهد ریخت.


به گزارش فارس، زمانی كه حدود دو هزار سال پیش، سقراط فیلسوف بزرگ یونانی در زندان آتن به حكم همشهریان خود جام "شوكران " را سركشید، شاید كمتر كسی تصور می كرد كه جام "زهر " به مفهومی مهم در عرصه سیاسی دنیا تبدیل شود؛ جام های زهری كه برای هر ملتی مفهوم خاص خود را دارد.

* "جام زهر " استعاره‌ای برای نظام جمهوری اسلامی در دهه 60

در ادبیات سیاسی ایران مفهوم "جام زهر " به طور مشخص به تعبیری مربوط می شود كه از سوی حضرت امام خمینی(ره) به پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره پایان جنگ تحمیلی بین عراق و ایران اطلاق شد.
از آن مقطع تاریخی به بعد این استعاره سیاسی از سوی مراكز پژوهشی و تصمیم گیری كشورهای متخاصم با ایران به عنوان نوعی نرمش نظام جمهوری اسلامی در برخی موارد تلقی شد.
چنان كه موشه ورد كارشناس پژوهشی مركز بگین- سادات در گزارشی در خصوص تقابل ایران و اسراییل، نقش عنصر "مصلحت " را بر تصمیمات نظام جمهوری اسلامی ایران چشمگیر ذكر كرده و آن را تنها راه جلوگیری از تقابل مستقیم ایران با اسراییل دانسته و این مساله را در قطع روند درگیری و پذیرفتن شرایط مغایر با روحیه ایدئولوژیك حاكم بر ایران در موضوعات مهم دانسته است.

*توانمندی هسته‌ای حیثیتی كردن گزینه برای ایران

در شرایط فعلی نیز به طور حتم در اختیار داشتن توانمندی هسته‌ای، حفظ و ارتقای آن مهم‌ترین و حیثیتی ترین گزینه برای ایران است چراكه ایران این مساله را بعنوان یك مساله مهم ملی دانسته و پافشاری بر آن را مقابله با تمامیت خواهی غرب می داند.
گرچه در سال های ابتدایی مطرح شدن این مسئله، اصلاح طلبان در ایران امتیازهایی را به منظور حل احتمالی مسائل موجود در این خصوص به طرف غربی داد و حتی تمام فعالیت های هسته ای ایران در سال 2003 به تعلیق درآمد، اما با روی كار آمدن احمدی نژاد و اراده نظام جمهوری اسلامی، فعالیت هسته ای ایران از تعلیق خارج و با سرعت بیشتری رو به جلوحركت كرد.
ایران از آن زمان تاكنون هزاران سانتیریفیوژ جدید را در تاسیسات نطنز نصب كرده است و ذخیره اورانیوم با غنای 3.5 درصد خود را به بیش از یك تن رسانده است.
از سوی دیگر ایران كه با بی اعتنایی غرب در خصوص ابتكار دو كشور برزیل و تركیه در بحث تبادل سوخت رو به رو گشت، غنی سازی بیست درصد خود را برای تامین نیازمندی هایش آغاز كرده است.

*ایران هم چنان حاضر به پرداخت بهای شكستن انحصار انرژی هسته‌ای است

البته ایران نیز درمقابل چنین رویكردی بهای آن را پرداخته است.چهار قطعنامه محكومیت از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد و تحریم‌های جداگانه آمریكا و اتحادیه اروپا درخصوص سرمایه گذاری در صنایع نفت و گاز، ترور دانشمندان هسته ای و سهمگین ترین حملات سایبری طول تاریخ فهرست بلند هزینه های وارده بر ایران را تشكیل می دهد.
اما در مقابل برنامه های هسته ای ایران همچنان از حمایت بخش بزرگی از افكار عمومی مردم ایران و حتی منطقه برخوردار است. بر طبق نظرسنجی موسسه پیو در سال 2010 بیش از هشتاد درصد مردم ایران از عدم معامله حقوق هسته ای ایران با سایر كشورها حكایت می كند.
چنین حمایت گسترده ای نشانه عدم كارآمدی تحریم های موجود است.

*برنامه هسته ایران "رویین تن " می شود

واقعیت این است كه در شرایط فعلی پیشرفت برنامه صلح آمیز هسته ای ایران به سطح هشدار دهنده ای برای غرب رسیده است و حتی برخی از اظهارنظرهای سران اسراییل از جمله ایهود باراك وزیر دفاع اسراییل حاكی از امكان سنجی همزیستی با یك ایران هسته ای است.
بر طبق آخرین گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی ایران به ذخیره ای از اورانیوم بیست درصد معادل هفتاد كیلوگرم دست یافته است و زمینه سازی نصب چهار آبشار 164 تایی سانتریفیوژهای IR-4 كه دارای توانایی چند برابری غنی سازی نسبت به مدل های قبلی داراست، درفردو آغاز شده است.
این در حالی است كه تاسیسات فردو به دلیل استقرار در عمق یك پناهگاه طبیعی از مقاومت فوق العاده ای در برابرهر گونه حمله هوایی با تسلیحات متعارف برخوردار است. از این رو راه اندازی این مركز غنی سازی حتی شانس موفقیت بمباران تاسیسات هسته ای ایران از سوی آمریكا و اسراییل را به صفر رسانده و ایران را به نوعی رویین تن می كند.

*غرب به دنبال پدید آوردن شرایط تابستان داغ 1988 است

غرب خود را در شرایطی می بیند كه در تابستان سال 1988 با آن روبه رو بود. زمانی كه ایران سرسختانه هر گونه توافقی در خصوص آتش بس دو طرفه را رد می كرد و بر سرنگونی صدام حسین تاكید می كرد.
تنگه هرمز و كریدور عبوری كشتی های نفتی براثر حملات عراق و موشك اندازی های تلافی جویانه ایران ناامن شده بود و تحریم های سنگین علیه ایران نیز نتوانسته بود، ایران را وادار به عقب نشینی و پذیرفتن قطعنامه 596 كند.
در چنین شرایطی ارتش آمریكا مستقر در منطقه خلیج فارس برای وارد كردن فشار هرچه بیشتر در راستای وادار كردن ایران به پذیرش قطعنامه وارد عمل شد. انهدام چند قایق تندرو سپاه و ناوچه های سهند و سبلان نیروی دریایی ارتش، حمله به سكوهای نفتی رستم و رشادت و درنهایت سرنگونی هوایپمای ایرباس 320 ایران از سوی ناو هواپیمای آمریكایی "وینسنس " سلسله عملیات های نظامی بود كه از سوی نیروهای مسلح آمریكا مستقیما ایران را هدف قرارداد.
در نهایت ایران قطعنامه 596 را پذیرفت و حضرت امام خمینی "ره " به تعبیری با چنین كاری جام زهر را سركشیدند.
حال با این وصف آیا غرب بار دیگر در انتظار تكرار چنین ماجرایی است؟

*مذاكره ای با مختصات دلخواه غرب

غرب در طول مذاكرات چندین ساله خود چندین بار پیشنهادات گوناگونی برای حل مساله هسته ای ایران ارائه كرده است، اما هربار به دلیل نقض حقوق مسلم ایران از سوی كشورهای غربی این طرح ها رد شده است.
در جدیدترین تحولات مربوط به این مسئله روسیه به عوان عضوی از گروه 1+5 طرح جدیدی را موسوم به "پیشرفت گام به گام " را كه مورد استقبال ضمنی آمریكا قرار گرفته است را مطرح كرده است.
گرچه وزیر امورخارجه ایران از امكان بررسی چنین پیشنهادی خبر داده است، اما مقامات ایرانی در اظهار نظرهای مختلف خود بارها بر این نكته تاكید كرده اند كه پرونده هسته ای ایران را مسئله ای تمام شده دانسته و دیگر در این باره مذاكره نخواهند كرد.
در پیش گرفتن چنین رویكردی از سوی تیم مذاكره كننده هسته ای ایران در دو سال گذشته عملا راه را بر توافقی كه مورد نظر غرب باشد، را بسته است.
به طور حتم اصلی ترین سئوال برای غرب آن است كه با چه راهكاری می توان ایران به پای میز مذاكره با طرحی مطابق با مختصات دلخواه آمریكا و غرب نشاند.

*آیا گزینه نظامی به روی میز تحلیلگران آمریكایی برگشته است

از ابتدای شروع پروسه فعالیت های هسته ای ایران و در برهه های مختلف برخی مقامات اسراییلی و آمریكایی از ضرورت بكار بردن توان نظامی ضد توان هسته ای ایران سخن گفته اند.
با وجود اینكه هر بار احتمال چنین عملیاتی در برهه های مختلف زمانی مطرح شده است، متخصصان نظامی با اشاره به پراكندگی سایت های هسته ای ایران در سرزمینی با پهنه بیش از یك و نیم میلیون كیلومتر مربع و همچنین توانمندی بالای پدافندی و آفندی ایران در سطح منطقه تاثیرگذاری چنین حملاتی را زیر سئوال برده اند.
اما به نظر چنین گزینه ای در سطحی محدودتر و با كاركردی متفاوت به روی میز تصمیم گیران غربی بازگشته است.

*آمریكا به اشتباه محاسباتی ایران دلبسته است

ارتشپد مارتین دمپسی گزینه پیشنهادی باراك اوباما برای بر عهده گرفتن ریاست پست ستاد مشترك ارتش آمریكادر جلسه بررسی صلاحیت خود دركنگره آمریكا از احتمال بالای اشتباه محاسباتی ایران در آزمودن اراده آمریكا و واكنش احتمالی نظامی نیروهای این كشور خبر داد.
اما این اشتباه محاسباتی چگونه ممكن است، رخ دهد. درحقیقت منافع راهبردی ایران و آمریكا در بسیاری از حوزه ها از جمله در عراق با تقابل شدید روبه رو است و به خصوص در مرزهای آبی نیروهای دریایی دو كشور درتقابل مستقیم با یكدیگر هستند.
چیزی كه رابرت گیتس وزیر دفاع سابق آمریكا از آن به عنوان "جسور " شدن ایران از آن یاد می كند.
در چنین حالتی امكان یك درگیری تصادفی بین نیروهای دو كشور بسیار بالا است. چیزی كه می تواند ناشی از همان اشتباه محاسباتی مورد نظر رییس ستاد مشترك آمریكا باشد. اما چنین درگیری تصادفی چه مزایایی برای پیشبرد طرح مورد نظر آمریكا دارد.

* سناریوی جام زهر برای ایران

در نگاه غربی ها درصورت ایجاد یك درگیری تصادفی و محدود و عدم واكنش مناسب نیروهای مسلح ایران اوضاع به گونه ای بغرنج برای ایران سخت می شود.
در چنین حالتی افكار عمومی ایران كه بزرگترین پشتیبان برای پیشبرد برنامه هسته ایران است، به شدت مرعوب خواهد شد و مخالفان داخلی ایران بهانه لازم برای فشار بر حاكمیت درباره نبود توان لازم برای مقابله با فشار نظامی و اقتصادی غرب درباره حل پرونده هسته ای را بدست خواهند آورد.
حتی با این چنین ترتیباتی خطر حمله نظامی مستقیم اسراییل به تاسیسات هسته ای ایران به دلیل ازبین رفتن عمق روانی بازدارندگی نیروهای مسلح ایران ایجاد خواهد شد.
محتمل ترین گزینه در چنین شرایطی برای ایران نشستن بر پای مذاكره با غرب با حداقل امتیازات است كه با وجود تحمل هشت سال فشار مداوم معنایی به جز نوشیدن جام زهر دوباره ای برای ایران نخواهد داشت.

*خاورمیانه در مقیاسی بزرگتر تبدیل به "بیروت 1982 " می شود

اما این مسئله حالتی دیگری هم دارد و آن هم اشتباه محاسباتی آمریكا در آزمودن اراده ایران است. به نظر می رسد، گزینه پیش فرض آمریكا برای انتخاب چنین گزینه ای، گریز ایران از یك درگیری گسترده است.
در شرایط فعلی و با وجود معضلاتی همچون بحران اقتصادی كه تا مرز ناتوانی دولت این كشور در پرداخت هزینه های خود پیش رفته و انزجار افكارعمومی از یك درگیری گسترده دیگر آمریكا به هیچ عنوان تحمل یك جنگ دیگر را ندارد.
از سوی دیگر توانایی های ایران در هدف قراردادن پایگاه های این كشور از طریق موشك های بالستیك و حملات مداوم به منافع این كشور در خاورمیانه، این منطقه را به مدل بزرگتری از بیروت در سال 1982 تبدیل كند.
زمانی كه یگان های استشهادی پایگاه های نیروهای آمریكایی مارینز و چتربازان فرانسوی و ایتالیایی را در هم كوبیدند كه به كشته شدن صدها سرباز غربی انجامید و عملا به تخلیه بیروت از سوی كشورهای عضو ناتو انجامید.
پدید آمدن چنین شرایطی در خاورمیانه كابوسی بزرگ برای آمریكا محسوب می شود و این كشور عملا برای توقف مسیر درگیری مجبور به دادن امتیازهای دردناكی از جمله در پرونده هسته ای خواهد شد. در حقیقت این بار ایران جام زهر را به كام آمریكایی ها خواهد ریخت.

*ایران یا آمریكا كدام یك جام زهر را به كام دیگری خواهد ریخت

ایران به طور صریح از سوی بالاترین مقام فرماندهی خود اعلام كرده است كه در پی هیچ گونه درگیری تصادفی و حساب شده با نیروهای غربی نیست، اما جواب هر متجاوزی با شدت هرچه تمام تر خواهد داد.
به نظر می رسد در شرایط فعلی و با وجود فشارهای موجود، امكان اشتباه محاسباتی از سوی آمریكایی ها درباره آزمودن اراده و توان ایران دور از ذهن نیست.
اما در صورت وقوع چنین اشتباهی، این ایران است كه جام زهر را به كام آمریكا خواهد ریخت.
ارسال نظر برای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی